Het democratisch belang van protest

Waarom is het recht op demonstreren zo belangrijk?

Maandag 15 november 2021

Locatie: Podium Zuidhaege / Theatercafé

Tijden: 19:30 – 22:00 uur / met inloop vanaf 19:00 en met nazit

MATHIJS VAN DE SANDE (1985) doceert politieke/praktische filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In 2017 promoveerde hij aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (HIW) in Leuven.
Zijn belangrijkste onderzoekinteresses zijn radicale democratie, anarchisme, (post-)marxisme, feminisme, politieke representatie, politiek activisme en sociale bewegingstheorie.  Meer info.


Van Kick Out Zwarte Piet en Black Lives Matter tot Viruswaanzin, Klimaatstakingen, en boerenprotesten: de laatste jaren gaan steeds meer burgers de straat op om uiting te geven aan hun ontevredenheid of ongenoegen. Al dat straatprotest wordt lang niet door iedereen met enthousiasme onthaald: beleidsmakers en ordehandhavers, maar ook veel medeburgers, zijn vaak sceptisch. Leiden die protesten niet vooral tot onnodig veel onrust en polarisatie? En is het wel zo vanzelfsprekend om, juist in tijden van een pandemie, massaal de straat op te gaan? Niet zelden wordt het demonstratierecht ondergeschikt gesteld aan andere belangen. Zo concludeerde de Nationale Ombudsman in 2018 nog dat gemeenten en politie te vaak geneigd zijn om, met het oog op de openbare orde of veiligheid, de demonstratievrijheid van burgers in te perken.

Waarom is demonstratievrijheid zo belangrijk? Hoe en waarom staat deze vrijheid momenteel zo onder druk? En welke rol spelen demonstraties en protest in een democratische samenleving? Door te engageren met filosofen als Hannah Arendt, Judith Butler, Chantal Mouffe, en Pierre Rosanvallon kunnen we een beter begrip vormen van het democratisch belang van protest. Conflict en polarisatie, en de enscenering daarvan op straat, hoeven niet slechts als problematisch of gevaarlijk te worden gezien. Sterker: zelfs als daarbij soms wetten worden overtreden en burgers zich bewust ongehoorzaam opstellen, kan er een productieve en democratiserende werking uitgaan van protest. Maar wil dat dan zeggen dat alles geoorloofd is? Waar liggen precies de grenzen van de demonstratievrijheid?

Schuiven naar boven